गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसले देशभर कमजोर नतिजा व्यहोरेको पृष्ठभूमिमा लुम्बिनी प्रदेशमा गरिएको समीक्षा कार्यक्रममा हारका कारणबारे तीव्र आत्मालोचना भएको छ।
प्रदेशका १२ जिल्लाका २६ प्रत्यक्ष उम्मेदवारमध्ये जम्मा २ जना मात्रै निर्वाचित हुँदा २४ जना पराजित भएका थिए। समानुपातिकतर्फ पनि प्रदेशबाट एक जना पनि निर्वाचित हुन सकेनन्।
यही पराजयको कारण खोज्न कांग्रेसले पहिलोपटक लुम्बिनीबाट प्रदेशस्तरीय समीक्षा सुरु गरेको हो।
पार्टीका अनुसार यस्ता कार्यक्रम सातै प्रदेशमा सञ्चालन हुनेछन्। दाङको भालुवाङस्थित होटल पौवामा आइतबार आयोजित कार्यक्रममा सहभागी अधिकांश नेताहरूले हारको मुख्य कारण ‘घात–अन्तर्घात’, भ्रष्टाचारको छवि, कमजोर संगठन र नयाँ दलको लहरलाई ठाने।
कार्यक्रमको उद्देश्यबारे प्रकाश पार्दै लुम्बिनी प्रदेश सभापति अमरसिंह पुनले पार्टीभित्र संघीयता पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बताए।
उनले केन्द्रीय संरचनालाई ‘संघीय’ शब्दावलीमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने धारणा राख्दै संगठन पुनर्संरचनाको आवश्यकता औंल्याए।
तहगत रूपमा भातृ संगठन गठन, जातीय तथा भौगोलिक समावेशिता सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
दाङ–२ का पराजित उम्मेदवार किशोर घिमिरेले आन्तरिक र बाह्य दुवै कारणले हार व्यहोर्नुपरेको बताए। उनले पाँचपटक प्रधानमन्त्री भइसकेका शेरबहादुर देउवाले निर्वाचन बहिष्कार गरेको प्रभाव देशभर परेको दाबी गरे।
'जसले अवसर पाए, उनीहरूले नै असहयोग गरे,' उनले भने।
रूपन्देही–२ का आसुतोष मिश्रले टिकट ढिलो पाउँदा प्रभावकारी प्रचार गर्न नपाएको गुनासो गरे। उनले मनोनयनकै दिन टिकट पाएको भन्दै भविष्यमा कम्तीमा दुई दिनअघि टिकट टुंगो लगाउनुपर्ने बताए।
निर्वाचनमा असहयोग गर्नेहरूमाथि कारबाही हुनुपर्ने उनको माग थियो।
रूपन्देही–३ का सुशील गुरुङले भदौ २३–२४ को ‘जेन्जी आन्दोलन’ र सुशासन दिन नसक्नु हारको प्रमुख कारण भएको बताए। 'कार्यकर्ताभन्दा जिम्मेवार नेताबाटै कमजोर बनाउने प्रवृत्ति देखियो,' उनले भने।
बाँके–२ का सुधाम्शु कोइरालाले पार्टीको संगठनात्मक कमजोरी औंल्याए।
'जिल्ला सचिव हुँदासमेत मलाई नचिन्ने क्रियाशील सदस्य भेटिए,' उनले भने।
सदस्यता वितरण प्रणाली नै त्रुटिपूर्ण भएको भन्दै पुनःसंरचना आवश्यक रहेको उनको सुझाव थियो।
पाल्पा–२ का भरत रानाले नयाँ दलको लहर र पुराना दलविरुद्धको जनमतलाई हारको कारण माने।
'विकास मात्रै गरेर हुँदैन रहेछ,' उनले भने, 'अब काँग्रेसको ‘रगत र नशा’ दुवै परिवर्तन गर्नुपर्छ।'
‘गुट–उपगुट अन्त्य गरौं’
कपिलवस्तु–३ का निर्वाचित अभिषेक प्रताप शाहले गुट–उपगुटकै कारण पार्टी कमजोर भएको बताए।
'यसलाई सधैंका लागि अन्त्य गर्न नेतृत्व अघि बढ्नुपर्छ,' उनले भने। उनले उमेर हदबन्दीसमेत लागू गर्नुपर्ने धारणा राखे।
कपिलवस्तु–१ का अतहर कमाल मुसलमानले कार्की आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक नगरी चुनावमा जाँदा पार्टीले धोका खाएको बताए। नयाँ नेतृत्वलाई स्वीकृति नदिने प्रवृत्तिले पनि असर परेको उनको भनाइ थियो।
पूर्वमुख्यमन्त्री डिल्लीबहादुर चौधरीले कार्यक्रममा सुनेका धारणा उल्लेख गर्दै कांग्रेसभित्र मन नमिलेको बताए। वडादेखि केन्द्रसम्म समीक्षा गरेर एकीकृत काँग्रेस बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए।
अर्घाखाँचीका विष्णुप्रसाद खनाल र पाल्पाका हिमालदत्त श्रेष्ठले युवामाझ कांग्रेसको आकर्षण घटेको बताए। नयाँ पुस्तालाई सम्बोधन गर्न पार्टीले तत्काल रणनीति बदल्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव थियो।
कपिलवस्तु–२ का सुरेन्द्रराज आचार्यले बारम्बारको गठबन्धन संस्कृतिले मतदाता निराश भएको बताए। क्रियाशील सदस्यसमेत अन्यत्र मतदान गरेको आरोप लगाउँदै उनले संगठन पुनर्निर्माणमा जोड दिए।
प्यूठानका डा. गोविन्दराज पोखरेलले सबै तहमा ५१ प्रतिशत महिला सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरे। रुकुमपूर्वकी कुसुम थापाले सुशासन दिन नसक्दा मतदाताको विश्वास गुमेको बताइन्।
रूपन्देही–५ का भरतकुमार शाहले भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासन दिन नसक्दा विश्वास घटेको स्वीकार्दै जनतासँग माफी माग्नुपर्ने बताए। गुल्मी–१ का चन्द्र भण्डारीले आत्मसमीक्षामा केन्द्रित हुन सुझाव दिए।
पार्टीका उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले महामन्त्री प्रदीप पौडेलले चुनावी प्रचार शैली परिवर्तन भइसकेकाले पार्टीले पनि नयाँ ढंगले अघि बढ्नुपर्ने बताए। उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले संवादमार्फत समस्या समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
कार्यक्रममा वक्ताहरूलाई चार मिनेट मात्रै बोल्न समय दिइएको थियो। समय नाघेपछि माइक नै काटिने व्यवस्था गरिएको थियो, जसप्रति केही नेताहरू असन्तुष्ट देखिए। माला–खादा नलगाउने पार्टी निर्णयअनुसार शीर्ष नेताहरूले ती सामग्री तुरुन्त हटाएका थिए।
कार्यक्रममा पाल्पा–१ का सन्दीप राना, कपिलवस्तु–३ का अभिषेक प्रताप शाह र दैलेखकी वासना थापालाई सम्मान गरिएको थियो। प्रदेश सभापति अमरसिंह पुनको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रमको सहजीकरण सहमहामन्त्री निमा गिरीले गरेकी थिइन्।
-1746009348.jpg)
